Xét lý do thứ nhất: hiện có sự khác biệt khá lớn về tập quán, văn hóa đối với việc chăm sóc, giáo dục trẻ em (từ lúc lọt lòng) giữa phương Đông và phương Tây. Các bà mẹ phương Tây (và cả những người giữ trẻ của gia đình họ) rất ít khi ôm ấp các bé trong lòng, mà thường là họ để chúng ngủ một mình trong nội, đi xe hơi thì có ghế riêng… Trong khi đó, các bà mẹ phương Đông thì ngược lại, họ thường hay bế các bé, hoặc phó thác việc đó cho các “bà vú”. Đó là một trong các nguyên nhân làm cho các bé phương Đông và phương Tây khác ở nhiều nét cơ bản, ít ra cũng ở đặc điềm dễ nhận thấy nhất là trẻ phương Tây ít (hầu như) không quấy, khóc, nhõng nhẽo… một cách ‘vô cớ” như trẻ phương Đông. Bạn nào có con em ở độ tuổi từ sơ sinh đến 5-6 tuổi mà trước đây vẫn ôm, bế bé khi đi xe hơi, nay áp dụng cách cho bé ngồi ghế riêng “theo kiểu Tây”, thì sau một thời gian có thể sẽ nhận thấy sự “tiến bộ” rõ ràng của bé. Nên chăng, chúng ta hãy vận dụng nguyên tắc: nếu không đói, không đau, không ướt hay có lý do “chính đáng” khác, thì xin miễn… quấy, khóc ! Nhiều bé (“Ta” đàng hoàng) hai, ba tuổi, ngồi ghế riêng từ ngay sau khi đầy tháng, giờ cứ ra xe là tự trèo vào ghế và nằm yên để mẹ thắt dây an toản, đi xa vài trăm kilomet tỉnh như…bơ !
Xét lý do thứ Hai: Để bảo đảm an toàn cho bé khi đi xe hơi, nguyên tắc chung là khi trẻ em (ở độ tuổi nhất định) đi xe hơi thì cần có chỗ (ghế) ngồi riêng để bảo đảm an toàn. Tính theo độ tuổi, chiều cao và cân nặng của bé, có thể chia ra hai loại ghế chính là (1) ghế cho trẻ sơ sinh (infant baby), dùng cho các bé từ sơ sinh đến một tuổi, cân nặng đến 10kg, và cao tới 70 cm; và (2) ghế cho các bé lớn hơn, có thể đến 12 tuổi, cao đến 1m27 và nặng tối đa đến 40kg. Quá độ tuổi ngồi ghế trẻ em nêu trên, bé có thể ngồi …như người lớn.
Đối với các bé sơ sinh, người ta sử dụng loại ghế đặt quay mặt về phía đuôi xe (rear-facing car seats). Lý do là vì các bé sơ sinh có cái cổ rất yếu ớt. Nếu để bé ở tư thế nửa nằm, nửa ngồi (hoặc ngồi hẳn), mặt quay về phía trước, thì khi xe phanh gấp, dù ở vận tốc không lớn lắm, mặc dù phụ huynh đã thắt dây an toàn (ở vai và bụng) cho bé, cái đầu của bé, với trọng lượng nhất định, sẽ vẫn có thể gật mạnh về phía trước, gây chấn thương cột sống cổ của bé. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, với những cú phanh gấp ở tốc độ cao, một cú gật mạnh tương ứng có thể gây tử vong, hoặc thương tật nặng cho bé. Đối với những trường hợp bé được bà, mẹ hay người trông trẻ bế trong lòng, thì khi xe phanh gấp họ có thể buông rơi bé, hoặc cùng bé “bay” về phía trước…
Vậy, cái lợi của việc dùng ghế quay về phía sau (rear-facing seat) là ở chỗ, dù cho xe có bị phanh gấp ở tốc độ cao, thì đầu và lưng bé, theo quán tính sẽ không gập về phía trước, mà chỉ được “dán” chặt hơn vào lưng ghế mà thôi ! Như thế, chiếc Ghế sơ sinh đã làm được cả hai “nhiệm vụ” là vừa bảo đảm an toàn cho bé, vừa giải phóng đôi tay của bà, mẹ hay người giúp việc…, để họ được nghỉ ngơi, ngắm cảnh trong những chuyến đi xa.
Một cái lợi tiệp theo của việc cho trẻ nhỏ ngồi quay về phía sau, là sẽ tạo điều kiện để mẹ và con giao tiếp bằng ánh mắt và qua nét mặt. Điều đó giúp cho trẻ cân bằng về tình cảm, vững tâm hơn.
Ghế ngồi xe hơi trẻ em không chỉ bảo vệ đầu và cổ của bé, thực tế cho thấy các bé ngồi ghế chuyên dụng của trẻ em khi đi xe, khi đã được cài đủ các dây an toàn của ghế còn được bảo vệ ngay cả trong trường hợp xe bị lật.
Có một nguyên tắc cần được tuân thủ nghiêm ngặt về vị trí đặt ghế cho trẻ em đi xe, là không được lắp ghế cho trẻ em ở hàng ghế trước. Và đương nhiên là không được cho trẻ ngổi (trên ghế người lớn hay ngồi trong lòng người lớn) ở hàng ghế trước (ngang với người lái).
Khi bé lớn hơn, chúng ta có thể dùng loại ghế cho trẻ lớn hơn, với việc lắp đặt cho bé quay mặt vầ phía trước (Front-facing baby car seats). Các trẻ ngồi được loại ghế này phải đạt độ tuổi trên 12 tháng, cân nặng tối thiểu trên 10kg và có chiều cao tối thiều là trên 70 cm. Tuy nhiên, những khuyến cáo mới nhất của các nhà khoa học, các nhà chế tạo xe hơi và ghế trẻ em vẫn đề nghị phụ huynh nên để trẻ sơ sinh và trẻ ở độ tuổi chập chững biết đi (toddlers) ngồi ghế quay về phía sau (gear-facing) càng lâu càng tốt, tức là không nên chỉ căn cứ vào một trong ba yếu tố cân nặng, chiều cao và độ tuổi nói trên, mà phải xem xét cả ba, tránh trường hợp có bé “tuổi cao”, nhưng lại khá nhẹ cân hay có “chiều dài” khá … khiêm tốn.
Đến đây có thể có bạn sẽ cảm thấy xót ruột, vì (giữa thời buổi gạo châu, củi quế) mà lại phải cần đến những hai chiếc ghế khác nhau cho bé, theo thời gian. Giải pháp khôn ngoan cho việc lần đầu chọn ghế trẻ em là hãy mua loại ghế Có thể chuyển đổi được (Convertible Baby Car Seats). Loại ghế này có thể sử dụng được vừa như ghế sơ sinh (lắp quay mặt về phía sau), vừa có thể lắp quay về phía trước khi trẻ đã lớn. Hiện có khá nhiều dải thông số (cân nặng, chiều cao, đội tuổi) trong số các ghế Chuyển đổi được, tùy thuộc vào từng hãng chế tạo. Sau đây là một vài nguyên tắc cần xem xét kỹ trước khi quyết định mua Ghế Chuyển đổi:
1. Giới hạn về trọng lượng: Bạn cần phải nhớ kỹ nguyên tắc “Hãy để cho con bạn ngồi ghế quay về phía sau càng lâu càng tốt”. Điều đó có nghĩa là bạn sẽ rất không ngoan, nếu bạn chọn loại ghế Chuyển đổi có giới hạn trọng lượng cho trẻ ngồi quay về phía sau càng lớn càng tốt, tới 12-15kg chẳng hạn, thay vì chỉ là 9-10kg.
2. Giới hạn về chiều cao: Hầu hết các nhà sản xuất ghế đặt ra các giới hạn (trên và dưới) về chiều cao cho trẻ ngồi ghế quay về về phía sau và phía trước. Sách hướng dẫn của một số loại ghế có thể khuyên bạn kiểm tra khoảng cách giữa đỉnh đầu của bé với vành trên cùng của lưng ghế, hoặc độ tương thích giữa đôi vai của bé với các dây đai an toàn của ghế. Chiều cao của lung thế vì vậy cũng rất quan trọng. Hẳn là chúng ta nên tránh dùng loại ghế có lưng ghế quá thấp (ngắn), làm bé thò cả đầu ra ngoài khi ngồi.
3. Ghế chuyển đổi cho bé sơ sinh: Khi chọn Ghế chuyển đổi cho bé sơ sinh (nhỏ hơn 12 tháng nhiều), bạn phải quan tâm nhiều đến các bộ phận như dây an toàn, các khóa an toàn, và nhất là các loại ghế phải có gối đầu (hình chữ U) thích hợp cho bé sơ sinh, để bảo đảm là đầu của bé sẽ không lắc, quay qua quay lại, do phần tựa đầu của lòng ghế qúa rộng. Tốt nhất là không nên mua các ghế rộng qua, hao85c mua lại các ghế cũ được bán lại, khi không còn đủ các “phụ tung”, hay ghế đã từng bị tai nạn…
4. Sự phù hợp của ghế với chiếc xe hơi của bạn: Khi bạn chọn mua ghế lần đầu, rất có thể bạn sẽ bị “tiếng sét” của một cái gọi là “chiếc ghế tốt nhất của năm” ) hoặc một cái ghế nhất định nào đó ngay khi nhìn thấy nó (hoặc ành chụp của nó). Chính tôi cũng từng suýt bị như vậy ! Tuy nhiên, trước khi quyết định, bạn cũng nên kiểm tra các kích thước chủ yếu của nó, xem có vừa khớp với chiếc xe của bạn hay không. nếu bạn có một chiếc “buổi sáng”, bạn phải khiểm tra xem các kích thước cơ bản của chiếc ghế định mua xem chiều cao, chiều rộng, hay chiều dài của chiếc ghé có phù hợp với khoảng không khiêm tốn của xe hay không, hay bạn sẽ phải tìm chiếc ghế khác thích hợp. Các kích thước cơ bản của ghế có thể tìm được trên mạng, hay đo trực tiếp trogn gain hàng mẫu…
5. Các yếu tố tiện nghi khác: Ở các nước phát triển, tất cả các loại, nhãn hiệu ghế ngồi xe hơi cho trẻ em đều phải đạt cùng một tiêu chuẩn an toàn như nhau. Ngoài ra, nhiều loại ghế lại có “options” nhiều hơn các loại khác, chẳng hạn như sự thuận tiện khi tháo, lắp, hay các “phụ tùng” gắn thêm… Kết hợp tất cả các yếu tố, “options” lại ở mức hợp lý nhất có thể được, bạn sẽ có một chiếc ghế hoàn hảo nhất cho con và cho chiếc xe của bạn.
Đến đây, có thể nhiều bạn sẽ hỏi: Vậy nếu tôi đang ở Việt Nam, thì mua ghế đó ở đâu ? Khi tìm mua ghế cho người nhà của mình, chính tôi lúc đầu cũng tham khảo thị trường rất kỹ, và nhận thấy ở ta hiện đang có bán nhiều loại ghế khác nhau. Tuy nhiên, chúng ta sẽ chỉ thấy đa phần là các loại ghế xuất xứ từ Trung quốc (dù chưa thể xác định được chất lượng, vẫn được “hét” thành ghế Thái Lan, Đài loan, Sin, Nhật…), và rất hiếm các loại ghế từ các nước phát triển như Ý, Mỹ, châu Âu, Canada… Một bất cập nữa là tuyệt đại đa số “người bán” đều không có hiểu biết đầy đủ về lĩnh vực mà họ đang kinh doanh, cũng như sản phảm mà họ đang bán, để có thể tư vấn thỏa đáng cho khách hàng. Chính những điều này làm cho khả năng chọn lựa của khách hàng giảm hẳn đi.
Giải pháp là, đối với các bạn sử dụng được tiếng Anh, có thẻ tín dụng, chúng ta có thể tra tìm trên mạng, mua qua mạng (Amazon, ebay…), và yêu cầu họ gửi về địa chỉ của mình ở Việt Nam. Một số bạn có người thân, bạn bè ở nước ngoài, có thể mua qua mạng, yêu cầu người bán gửi (thường là miễn phí) về địa chỉ người thân ở nước ngoài (Mỹ chẳng hạn), rồi sau đó người thân xách hộ về, hay gửi về cho… Giá cả thường dao động từ khoàng 130-300 USD, biết cách “deal” có khi còn thấp hơn ! Hiện nay trên thị trường quốc tế đang thịnh hành các loại ghế có uy tín như Britax, Evenflo, Graco, Chicco…”
Chúc các bạn tìm được một chiếc ghế thích hợp nhất cho bé yêu nhé !
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét